PCOS'ta süt ürünlerini kesmek mi, seçerek tüketmek mi?
PCOS'ta süt ürünlerini tamamen kesmenin gerekli olduğunu gösteren güçlü bir kanıt yoktur. Süt ile akne arasında bir ilişki bildirilmiştir, ancak yoğurt ve peynir için kanıt daha zayıftır. Çoğu kişi için süt ürünlerini seçerek tüketmek, kalsiyum ve protein açısından daha dengelidir.
Son güncelleme:
İki düzen yan yana
Süt ürünleri protein, kalsiyum ve D vitamini kaynağıdır. PCOS'ta kesilmeleri sık öneriler arasında yer alır, ancak bu önerinin dayanağı sınırlıdır.
| Ölçüt | Kesmek | Seçerek tüketmek |
|---|---|---|
| Akne | Süte bağlı alevlenme varsa azalabilir | Yoğurt ve peynir genellikle sorun çıkarmaz |
| Kalsiyum ve protein | Eksiklik riski; yerine koymak gerekir | Kolay karşılanır |
| PCOS'taki kanıt | Kesmenin yararını gösteren güçlü çalışma yok | DASH düzeni az yağlı süt ürünlerini içerir ve olumlu sonuç bildirdi |
| Kan şekeri | Doğrudan etkisi belirsiz | Yoğurt ve ayran öğünü dengeleyen protein sağlar |
| Sofra uyumu | Cacık, ayran, peynir çıkar | Türk mutfağına uyar |
| Kemik sağlığı | Uzun vadede risk | Destekler |
Diyet ve akne üzerine yapılan sistematik derlemede süt, özellikle yağsız süt tüketimi akneyle ilişkili bulundu. Bu ilişki yoğurt ve peynirde aynı güçte görülmedi. PCOS'ta süt ürünlerinin insülin direnci ya da adet düzeni üzerinde zararlı etkisini gösteren güçlü bir çalışma yoktur.
Süt ürünlerinin bir kısmı fermente ürünlerdir. Yoğurt, ayran, kefir ve olgun peynirler hem protein hem kalsiyum sağlar ve Türk sofrasında öğünü dengeleyen bir yer tutar. Cacık, yoğurtlu semizotu ve ayran kan şekerini dalgalandıran bir öğünün yanında protein dengesi kurar.
Kime hangisi uygun olabilir?
- Laktoz intoleransı ya da süt alerjisi tanınız varsa süt ürünleri kesilir ya da laktozsuz ürünlerle değiştirilir; kalsiyum başka kaynaklardan planlanır.
- Süt içtikten sonra akneniz alevleniyorsa sütü azaltıp yoğurt, ayran ve peyniri sürdürmeyi deneyin.
- Belirgin bir yakınmanız yoksa sade yoğurt, ayran, beyaz peynir ve kaşar ölçülü olarak sofrada kalabilir.
- Meyveli hazır yoğurtlar, sütlü tatlılar ve şekerli sütlü kahveler şeker yükü nedeniyle seyrek tutulur.
- Süt ürünlerini kesmeyi düşünüyorsanız önce birkaç haftalık bir kayıt tutun ve kararı diyetisyenle verin.
Seçerek tüketmek nasıl olur?
Sade yoğurt, ayran ve beyaz peynir günlük sofrada kalır. Süt tek başına içilecekse miktarı ölçülü tutulur. Şekerli sütlü tatlılar, meyveli hazır yoğurtlar ve kremalı kahveler seyrek tüketilir. Kaşar ve tulum gibi yağlı peynirler ise porsiyon dikkatiyle kullanılır.
Akne ile beslenme ilişkisi PCOS ve akne sayfasında anlatılır. Süt ürünlerinin kahvaltıdaki yeri için PCOS'ta kahvaltı yazısına, iltihapla ilişkili sofra seçimleri için PCOS'ta iltihap karşıtı beslenme sayfasına bakabilirsiniz.
Süt ürünlerinin zararlı olduğu düşüncesi sık karşılaşılan PCOS inanışlarından biridir. Bu ve benzeri iddialar PCOS mitleri yazısında kaynaklarıyla değerlendirilir. Alışverişte doğru ürünü seçmek için PCOS alışveriş listesi yazısı pratik öneriler sunar.
Hangi durumda ikisi de önerilmez?
Vegan beslenen kadınlarda süt ürünleri sofrada yer almaz. Bu durumda kalsiyum, B12 ve protein için zenginleştirilmiş bitkisel içecekler, baklagil, susam ve yeşil yapraklı sebzeler planlanır. Takviye ihtiyacı hekim ve diyetisyenle değerlendirilir.
Böbrek taşı öyküsü olanlarda kalsiyum alımı hekim önerisine göre ayarlanır. Bu durumda süt ürünlerinin miktarı kişiye özel belirlenir.
Bazı kişiler süt ürünlerinin şişkinlik yaptığını fark eder. Bu durum laktoz intoleransına bağlı olabilir ve hekim değerlendirmesiyle anlaşılır. Laktozsuz süt ve yoğurt bu kişilerde süt ürünlerini sofrada tutmanın bir yoludur.
Süt ürünlerini kesen biri kalsiyumu sardalya, hamsi, susam, badem, kuru incir ve yeşil yapraklı sebzelerden almaya çalışabilir. Bu kaynaklarla yeterli miktara ulaşmak dikkat ister; ihtiyaç ve takviye kararı diyetisyen ve hekimle verilir.
Kaynaklar
- Meixiong J ve ark. Diyet ve akne, sistematik derleme. JAAD Int 2022 — Diyet ve akne ilişkisi, sistematik derleme
- Asemi Z ve ark. PCOS'ta DASH diyeti, randomize çalışma. Horm Metab Res 2015 — PCOS'ta DASH düzeni
- Teede HJ ve ark. 2023 Uluslararası Kanıta Dayalı PCOS Kılavuzu önerileri. J Clin Endocrinol Metab 2023 — Dengeli ve kişiye uyan beslenme önerisi
